تاریخ انتشار
سه شنبه ۷ تير ۱۴۰۱ ساعت ۱۳:۱۶
کد مطلب : ۴۴۹۶۷۱
بررسی تورم سالانه دهک ها در خرداد ماه؛؛

گسل تورم در طبقات درآمدی / تورم خرداد 1401 بر دوش فقرا

۰
تورم خرداد 1401 بر دوش فقرا
کبنا ؛تورم سالانه فقیر ترین دهک جامعه در خرداد 1401 بالغ بر 42 درصد به ثبت رسیده است، این بالاترین نرخ تورم سالانه در میان تمامی دهک های هزینه ای است. شکاف تورمی میان خانوارهای پردرآمد و خانوارهای کم‌درآمد در سومین ماه سال۱۴۰۱ رکوردشکنی کرد. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم ماهانه دهک کم‌درآمد (دهک اول) در خردادماه به ۵/ ۱۹درصد رسیده که این رقم برای دهک پردرآمد (دهک دهم) به میزان ۴/ ۸درصد گزارش شده است. بنابراین نرخ تورم کم‌درآمدها در این ماه ۳/ ۲برابر تورم پردرآمدها است. این گسل تورم در شاخص نقطه به نقطه، نیز مشاهده می‌شود. نرخ تورم نقطه به نقطه دهک اول در خرداد ماه به میزان ۶۴درصد گزارش شده که این رقم در دهک دهم ۴۹درصد بوده است. افزایش قابل توجه قیمت خوراکی‌ها، یکی از دلایل ایجاد گسل تورمی میان خانوارهای پردرآمد و کم‌درآمد است. به این دلیل که خوراکی‌ها سهم قابل توجهی از سبد مصرفی کم‌درآمدها را تشکیل می‌دهد، اما این سهم در هزینه‌های خانوار پردرآمد به نسبت خانوارهای کم‌درآمد کمتر است. البته سیاستگذار سعی کرده است که بخشی از این گسل تورمی میان پردرآمدها و کم درآمدها را با اعطای یارانه نقدی پوشش دهد.
 در خرداد ماه امسال شاهد جهش تورمی بالایی بوده ایم به طوری که تورم ماهانه از 3.5 درصد در اردیبهشت به بالای 12 درصد در خرداد ماه رسیده است، این تورم در سال های پس از جنگ بی سابقه بوده است. همچنین تورم نقطه به نقطه نیز از 39 درصد به 52 درصد در خرداد رسیده است. با توجه به آمار، علت اصلی این جهش تورم در خرداد ماه افزایش شدید قیمت کالا های خوراکی است به طوری که تورم ماهانه اقلام خوراکی در این ماه 25.2 درصد به ثبت رسیده است، در حالی که تورم ماهانه خوراکی ها در اردیبهشت ماه تنها حدود 3 درصد بوده است.
تورم بالای به ثبت رسیده در خرداد به خصوص در مورد کالاهای خوراکی باعث شده است تا فشار بر روی دهک های کم درآمد جامعه بیش از پیش افزایش یابد. برای بررسی دقیق تر در این گزارش به بررسی تورم سالانه (12 ماهه) برای دهک های درآمدی در خرداد 1401 پرداخته شده است.
بیشترین تورم برای دهک اول
تورم سالانه کل کشور در خراد ماه امسال 39.4 درصد برآورد شده است، به عبارت دیگر میانگین سطح عمومی قیمت ها در دوازده ماه منتهی به خرداد امسال نسبت به میانگین قیمت ها در دوازده ماه منتهی به خرداد 1400 بالغ بر 39 درصد افزایش داشته است. بررسی ها نشان می دهد تورم احساس شده در بین دهک های جامعه در خرداد 1400 تفاوت تقریبا چشمگیری داشته است و فاصله کمترین و بیشترین تورم سالانه رقم خورده در بین دهک ها حدود 4.4 درصد است.
تورم دهک اول که فقیر ترین دهک جامعه از نظر درآمدی محسوب می شود در خرداد امسال 42.7 درصد به ثبت رسیده است، این تورم بالاترین نرخ به ثبت رسیده در میان دهک ها است. همچنین کمترین تورم نیز در دهک ها نهم و دهم که ثروتمند ترین دهک های جامعه هستند رقم خورده است، تورم سالانه خرداد ماه در این دو دهک 38.3 درصد برآورد شده است.
photo_2022-06-27_14-10-37
تورم خرداد بر دوش فقرا
بر اساس آمار منتشر شده هر چه از دهک اول به سمت دهک دهم حرکت می کنیم، تورم سالانه خرداد 1401 کمتر می شود. به بیان ساده تر در خرداد امسال از منظر تورم سالانه هرچه به سمت قشر فقیر جامعه رفته ایم، تورم بیشتری احساس و به ثبت رسیده است. عمده ترین دلیل این اتفاق تورم بالای خوراکی ها در یکسال گذشته الخصوص در چند ماه گذشته است. با توجه به اینکه اقلام خوراکی سهم بالایی را در سبد مصرفی دهک های فقیر دارند، افزایش بهای این نوع کالا ها تورم دهک های کم درآمد را بیش از تورم دهک های ثروتمند تحت تاثر قرار می دهد و باعث افزایش تورم در دهک های پایین جامعه می شود.
از میان ده دهک جامعه شش دهک تورم سالانه بالاتری را نسبت به تورم کل تجربه کرده اند و به طبع 4 دهک دیگر تورمی پایین تر از تورم کل را داشته اند. به بیان دیگر دهک های یک تا شش که فقیر ترین دهک ها را تشکیل می دهند تورم بالاتری را از میانگین کل کشور تجربه کرده اند.
تورم یکسان اقلام خوراکی
تورم سالانه اقلام خوراکی تقریبا برای تمامی دهک های درآمدی در خرداد ماه یکسان به ثبت رسیده است، به گونه ای که تفاوت کم ترین و بیشترین تورم خوراکی در بین دهک حدودا یک درصد است. پایین ترین تورم به دهک ششم با 51.1 درصد و بیشترین به دهک نهم با 52.3 درصد تعلق دارد. نکته جالبی این است که تورم سالانه فقیر ترین دهک و ثروتمند ترین دهک با هم برابر به ثبت رسیده است. اما تورم ماهانه دهک اول که فقیر ترین دهک است بالغ بر 10 درصد بالاتر از تورم دهک دهم به ثبت رسیده است. این موضوع باعث خواهد شد در ماه های آتی اختلاف تورم دهک هایی پایین فاصله زیادی بگیرد.
اما بر خلاف تورم خوراکی، در مورد غیر خوراکی ها تورم احساس شده در دهک دهم بالا بوده است. تورم غیر خوراکی ثروتمند ترین دهک جامعه در خرداد ماه امسال بالغ بر 34 درصد به ثبت رسیده است که بالاترین نرخ در میان تمامی دهک های جامعه است.
photo_2022-06-27_14-10-27
گسل تورم در طبقات درآمدی
دنیای اقتصاد نوشت: بررسی‌ها نشان می‌‌دهد که فاصله بین تورم ماهانه دو دهک دارا و ندار در خرداد ماه به 1/ 11 واحد درصد رسیده است که این شکاف بی‌سابقه بوده است. مطابق آمار تورم ماهانه دهک کم‌درآمد در خردادماه 5/ 19 درصد و تورم ماهانه دهک پردرآمد 4/ 8درصد بوده است. بررسی‌ها نشان می‌‌دهد که تورم ماهانه دهک اول، در خردادماه رکورد تاریخی بوده است. خوراکی‌ها بیشترین سهم سبد مصرفی دهک اول را به خود اختصاص می‌‌دهند؛ در نتیجه افزایش قیمت در این گروه بیشترین اثر بر تورم دهک ندارها را داشته است. به نظر می‌‌رسد با توجه به افزایش فشار بر اقشار کم‌درآمد، نیاز است سیاستگذار علاوه بر تقویت سیستم‌های حمایتی از این گروه، در بلندمدت به دنبال ایجاد ثبات اقتصادی و رشد اقتصادی باشد.
رکورد جدید در تورم دهکی
براساس آمار منتشرشده، شاخص قیمت مصرف‌کننده کشور در خرداد‌ماه به عدد 1/ 482 واحد رسیده که نسبت به اردیبهشت‌ماه رشد 2/ 12درصدی داشته است. اما این تورم در دهک‌های  مختلف یکسان احساس نمی‌‌شود. با توجه به اینکه نسبت کالاها و خدمات در سبد خانوارهای هر دهک چگونه است، اثر تورم متفاوت است. مرکز آمار ایران در گزارشی تورم دهک‌های مختلف در هر ماه را منتشر می‌‌کند. براساس آمار منتشرشده در خرداد 1401، شاخص قیمت مصرف‌کننده دهک اول که کمترین درآمد را دارد، به 2/ 514 واحد رسیده که نسبت به اردیبهشت‌ماه رشد 5/ 19درصدی را ثبت کرده است. از سوی دیگر، شاخص قیمت مصرف‌کننده دهک دهم که بالاترین سطح درآمدی را به خود اختصاص داده، به 6/ 501 واحد رسیده است که نسبت به ماه اردیبهشت 4/ 8درصد رشد داشته است. به این ترتیب فاصله بین تورم دهک اول و دهم حدود 1/ 11 واحد درصد است که بالاترین شکاف بین دو دهک دارا و ندار را نشان می‌‌دهد.
درواقع بررسی آمارها از مرداد 96 به بعد نشان می‌‌دهد بیشترین تورم ماهانه دهک اول، آبان 99 با 5/ 8درصد بوده و غیر از آن به ندرت تورم ماهانه دهک اول به بیش از 5درصد رسیده است. به عبارت دیگر، تورم ماهانه 5/ 19درصدی بالاترین تورم دهک اول از تابستان 96 به حساب می‌‌آید. این رویداد تاریخی در دهک‌های دوم تا نهم نیز تکرار شده است. تورم ماهانه در این دهک‌ها بین 6/ 10 تا 18درصد بوده است. اما در دهک دهم، تورم ماهانه خردادماه 4/ 8درصد ثبت شده که از بالاترین تورم ثبت‌شده در این دهک در مهر 99 (6/ 10درصد) 2/ 2 واحد درصد کمتر است. افزایش قیمت‌ها در گروه خوراکی‌ها که سهم بیشتری در سبد خانوارهای کم‌درآمد دارد، سبب افزایش تورم ماهانه در این دهک‌ها شده است.  
بررسی‌ها نشان می‌‌دهد از تورم 5/ 19درصدی دهک اول، 6/ 17درصد آن به گروه خوراکی‌ها و 9/ 1درصد آن به گروه غیر‌خوراکی‌ها اختصاص دارد. افزایش قیمت در گروه روغن در این دهک، حدود 8/ 7درصد و شیر و پنیر و تخم‌مرغ 3/ 3درصد بوده است. براساس اطلاعاتی که در گزارش آمده است، ضریب اهمیت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در دهک اول، 3/ 43درصد و ضریب اهمیت غیرخوراکی‌ها 7/ 56درصد است. اما ضریب اهمیت خوراکی‌ها در دهک دهم 2/ 17درصد و غیرخوراکی‌ها 8/ 82درصد است.  بنابراین اهمیت گروه خوراکی‌ها در دهک کم‌درآمد از اهمیت بیشتری برخوردار است. با توجه به تورم بالا در سال‌های اخیر، فشار بر اقشار مختلف جامعه زیاد شده است اما این فشار روی اقشار کم‌درآمد چند برابر احساس می‌‌شود. اگرچه یک‌سری کمک‌های  مختلف مانند یارانه نقدی به دهک‌های مختلف پرداخت شده که وضع آنها را بهتر می‌‌‌کند، اما بحثی که وجود دارد این است که باید شرایطی برای رشد اقتصادی ایجاد شود که همه دهک‌ها از آن بهره‌مند شوند.
p06 copy
بخشی از این رشد اقتصادی می‌‌تواند به واسطه لغو تحریم‌ها انجام شود و بخشی دیگر با ثبات قیمت‌ها ایجاد شود. کارشناسان معتقدند که افزایش نرخ تورم بیشترین آسیب را به دهک‌های کم‌درآمد می‌‌زند، زیرا سبد خانوارهای این گروه عمدتا از خوراکی‌ها تشکیل می‌‌شود و به نسبت، سهم کمتری از دارایی‌های بادوام در سبد این خانوارها قرار دارد. در نتیجه افزایش تورم باعث می‌‌شود سطح رفاه دهک‌های کم‌درآمد سقوط بیشتری را تجربه کند.  از سوی دیگر، پژوهش‌ها نشان می‌‌دهد روند افزایش فقر در دهه ۹۰ صعودی بوده، به شکلی که بر اساس برآوردها میزان فقر رقمی حدود ۵/  ۲۶‌درصد است. بررسی این نرخ از نظر جمعیتی نشان می‌دهد جمعیت فقیر در ایران از ۵/ ۱۲‌میلیون نفر در سال ۱۳۹۰ به حدود ۲۳‌میلیون نفر در سال ۱۳۹۹ رسیده است، بنابراین خط فقر در دهه 90 نشان می‌‌دهد دهک‌های کم‌درآمد بسیار آسیب‌پذیر شده‌اند و افزایش تورم در این دهک‌ها می‌‌تواند این آسیب را بیشتر کند. بنابراین به نظر می‌‌رسد سیاستگذار علاوه بر طراحی بسته‌های حمایتی برای خانوارهای کم‌درآمد، باید به فکر بهبود ثبات اقتصادی و در گام بعدی رشد اقتصادی باشد تا فشار بر گروه‌های مختلف درآمدی تعدیل شود.
تورم 89درصدی خوراکی‌ها در دهک اول
بررسی‌ها نشان می‌‌دهد که در خرداد 1401 تورم دهک اول، نسبت به مدت مشابه سال قبل آن حدود 64درصد افزایش داشته است. تورم نقطه‌ای در دهک‌های دوم تا نهم نیز در بازه 4/ 50 تا 61درصد قرار داشته است. اما تورم دهک دهم که پردرآمدترین دهک به حساب می‌‌آید، حدود 49درصد بوده است. مرکز آمار ایران در گزارش تورم دهکی، آمار تورم گروه‌های خوراکی‌ها و غیرخوراکی‌ها  در دهک‌های مختلف را منتشر می‌‌کند. آمار منتشر شده نشان می‌‌دهد در خردادماه سال جاری، تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها در دهک اول 9/ 88درصد بوده است که تورمی بی‌سابقه به حساب می‌‌آید. نگاهی به روند تورم خوراکی‌ها در دهک اول نشان می‌‌دهد پیش از این بیشترین تورم در فروردین 98 با حدود 9/ 79درصد بوده است. تورم غیرخوراکی دهک اول در خرداد سال جاری نسبت به مدت مشابه سال 1400 نیز 6/ 34درصد بوده است. در مقابل تورم نقطه‌ای گروه خوراکی‌ها در دهک دهم 4/ 79درصد و تورم غیر‌خوراکی‌ها در این دهک 41درصد بوده است.
نام شما

آدرس ايميل شما

نشئه درد

نشئه درد

به اجبار پدرم ازدواج کردم و به اجبار همسرم مواد مصرف کردم، اما به‌خاطر فرزندانم پاک شدم ...
برجام در دسترس؟

برجام در دسترس؟

«ایران و آمریکا به میز مذاکرات بازخواهند گشت»؛ خبری که دیروز جوزپ بورل در نشست خبری خود ...
نظر عباس عبدی در باره تجمع نوجوانان شیراز

نظر عباس عبدی در باره تجمع نوجوانان شیراز

بهتر است از برگزار‌كنندگان تشكر كنيد كه چشم‌ها را به اين واقعيت‌ها آشنا كردند. جلوگيري ...
1