تاریخ انتشار
يکشنبه ۲ آذر ۱۳۹۹ ساعت ۱۴:۴۹
کد مطلب : ۴۲۷۸۰۵
نگاهي به احتمال كانديداتوري 19 چهره اصلاح‌طلب در انتخابات 1400 و حمايت كارگزاران از آنها؛

انتخابات 1400 با طعم کارگزارانی

۰
انتخابات 1400 با طعم کارگزارانی
کبنا ؛سيدحسن خميني، اسحاق جهانگيري، محمدرضا خاتمي، محمدرضا عارف، محمدجواد ظريف، علي مطهري، رضا اردكانيان، علي لاريجاني، مسعود پزشكيان، محمدجواد آذري جهرمي، محمدباقر نوبخت، سورنا ستاري، عبدالناصر همتي، علي‌اكبر صالحي، محمد صدر، مجيد انصاري، عبدالواحد موسوي لاري، معصومه ابتكار و شهيندخت مولاوردي. اين 19 رجل سياسي، فهرست 19 گزينه كانديداتوري انتخابات رياست‌جمهوري نيست كه روزنامه و مطبوعه‌اي چون «اعتماد» در گزارشي به عنوان گزينه‌هاي احتمالي اصلاح‌طلبان براي انتخابات 1400 درباره احتمال حضور و شانس موفقيت‌شان در جلب آراي شهروندان گمانه‌زني كرده باشد. اين فهرست بلندبالايي است كه ديروز محسن هاشمي‌رفسنجاني در قامت رييس شوراي مركزي حزب كارگزاران سازندگي و البته رييس كارگروهي كه به‌منظور برنامه‌ريزي در خصوص چگونگي ورود اين تشكل اصلاح‌طلب به انتخابات 1400 تاسيس شده، در اختيار ايسنا قرار داده است. 
هاشمي‌رفسنجاني كه از قضا نام خودش نيز در اغلب گزارش‌ها و گمانه‌زني‌هاي مطبوعاتي درباره گزينه‌هاي اصلاح‌طلبان براي انتخابات 1400 مطرح بوده و باوجود تكذيب صريح و سفت و سخت احتمال كانديداتوري‌اش، همچنان سوژه برخي از اين گمانه‌زني‌هاي انتخاباتي است، درحالي از اين فهرست 19 نفره پرده‌برداري كرده كه پيش از اعلام نام اين 19 چهره اصلاح‌طلب و اعتدال‌گرا، يك تبصره مهم را يادآور شده و آن اينكه «حضور نام يك شخصيت در فهرست لزوما به معناي اراده او براي نام‌نويسي در انتخابات رياست‌جمهوري نيست»؛ ملاحظه‌اي كه به‌خصوص وقتي با مقدمه‌اي مبني بر اينكه «اين فهرست براساس ديدگاه‌هاي اشخاص، احزاب و جايگاه افراد در انتخابات رياست‌جمهوري تهيه شده» تكميل شود، عملا باعث خواهد شد به اين نتيجه برسيم كه آن‌چه حالا ازسوي كارگزاران سازندگي و كميته انتخابات اين تشكل سياسي اعلام شده، حاوي خبري روشن و اثرگذار بر روند انتخابات نيست. هرچند كارگزاران سازندگي به عنوان حزبي كه خود را «يكي از احزاب شاخص اصلاح‌طلب» معرفي كرده، معتقد است از آن‌جا كه «تحريم يا انفعال و بي‌تفاوتي در انتخابات، مغاير با روحيه اصلاح‌طلبي و مردم‌سالاري ديني است»، بنابراين بايد «در انتخابات رياست‌جمهوري فعال باشد و از كانديداي اين طيف حمايت كند» و همين تاكيد، كنار آن فهرست 19 نفره، اگرچه چنان‌كه اشاره شد، حاوي يك گزاره خبري روشن و تازه نيست اما رهاورد آن براي ناظران صحنه انتخابات 1400 دست‌كم گزاره‌اي تحليلي خواهد بود كه اگرچه حرف تازه‌اي براي دنبال‌كنندگان سياست ايراني ندارد اما لااقل از اين حيث حائز اهميت است كه حالا، رسما و به‌همراه فهرستي از گزينه‌هاي احتمالي مورد حمايت اين حزب اصلاح‌طلب به اطلاع عموم رسيده و اين خود يك گام به پيش است.
 جان كلام هاشمي
به جز اين البته اظهارات انتخاباتي روز گذشته محسن هاشمي، حاوي يكي، دو نكته خبري هم بود. ازجمله اينكه «رويكرد حزب كارگزاران نسبت به شرايط فعلي كشور و دولت آينده در قالب برنامه‌اي توسط كارگروه منتخب در دست تدوين است» يا اينكه «كارگروه ديگري جهت گفت‌وگو با احزاب همسو و تهيه فهرست كانديدادهاي احتمالي رياست‌جمهوري و رايزني با آنان در راستاي اين برنامه فعال شده» است. همين‌طور اينكه قرار است پس از تهيه اين فهرست اوليه، «ضمن گفت‌وگو با آنان، ميزان جدي بودن حضورشان در انتخابات و همچنين ديدگاه‌هاي‌شان بررسي شود» و البته اينكه اگرچه «تاكنون با برخي از اين چهره‌ها گفت‌وگوهايي صورت گرفته، اما به‌دليل شرايط بيماري كرونا، برنامه‌ريزي جلسات و ملاقات‌ها با كندي پيش مي‌رود.»
 و بالاخره يك خبر تازه
در اين ميان اما شايد مهم‌ترين بخش صحبت‌هاي محسن هاشمي آن‌جاست كه او به عنوان رييس كميته انتخابات كارگزاران سازندگي تاكيد كرده كه اين تشكل سياسي مي‌خواهد «پس از گفت‌وگو با اين شخصيت‌ها و انجام بررسي‌هاي لازم، فهرست كوتاهي را در 2 ماه آينده، يعني اوايل بهمن‌ماه اعلام كند تا كانديداهاي جدي حاضر در صحنه انتخابات بتوانند برنامه‌ها و ديدگاه‌هاي خود را با افكار عمومي در ميان بگذارند.» بدين‌ترتيب، اگرچه سخت مي‌توان آنچه را كه ديروز در نخستين روز آذرماه 99 از جانب محسن هاشمي اعلام شد، به عنوان يك خبر ‌تر و تازه و مهم انتخاباتي مورد ارزيابي و بررسي قرار داد اما مي‌توان اميدوار بود كه تا 2 ماه ديگر و احتمالا در نخستين روزهاي بهمن‌ماه 99 تكليف اين گمانه‌زني‌هاي انتخاباتي روشن شود و دست‌كم حزبي كه خود را از هم‌اكنون مصر به ورود فعال در انتخابات معرفي مي‌كند، از چندماه پيش از روز سرنوشت، بداند قرار است از چه كسي براي حضور در اين انتخابات حمايت كند و البته مردم هم متعاقبا بدانند قرار است با اعتماد به كارگزاران سازندگي به چه كسي راي بدهند. محسن هاشمي البته جمع‌بندي نهايي درباره رويكرد كلان اين تشكل سياسي را براي ورود به انتخابات 1400 نيز به همان بازه زماني 2 ماه آينده موكول كرده اما واقعيت اين است كه آنچه ظاهرا تعلل اين تشكل سياسي به نظر مي‌آيد، ارتباطي به عملكرد خود كارگزاراني‌ها ندارد و آنها نيز همچون ديگر احزاب اصلاح‌طلب نمي‌دانند كداميك از چهره‌هاي موردحمايت‌شان با مهر ردصلاحيت شوراي نگهبان مواجه خواهد شد و كداميك احيانا تاييد صلاحيت مي‌شوند.
 19 كانديداي احتمالي در 3 رده
اما بگذاريد بازگرديم به آن فهرست 19 نفره؛ فهرستي كه مي‌توان از چند منظر به آن نگريست و اين 19 گزينه احتمالي را به ‌لحاظ گوناگون در دسته‌هاي كوچك‌تر، رده‌بندي كرد و در اين صورت، قاعدتا منظر نخست اين است كه كداميك از اين 19 نفر همچون خود هاشمي، تنها سوژه گمانه‌زني‌هاي انتخاباتي بوده‌اند و كداميك جدي‌تر وارد ميدان انتخابات شده‌اند. 
 آنان كه گفتند نه!
از اين منظر احتمالا سيدحسن خميني، اسحاق جهانگيري، محمدجواد ظريف، رضا اردكانيان، محمدجواد آذري جهرمي و حتي معصومه ابتكار در رده اول جاي مي‌گيرند. گزينه‌هاي احتمالي كه اگرچه همچون محسن هاشمي و بسياري ديگر از چهره‌هاي بيرون اين فهرست 19 نفره، به‌دفعات از احتمال كانديداتوري‌شان خوانده‌ايم اما هركدام به‌ نحوي اين احتمال را رد كرده‌اند. آن‌جا كه فرزند سيدحسن خميني از نامحتمل بودن كانديداتوري پدرش خبر داد، يكي، دو عضو ارشد كارگزاران از جمله علي‌محمد نمازي نام جهانگيري را كنار نام محسن هاشمي به عنوان گزينه‌هايي كه اعلام كرده‌اند تمايلي به حضور ندارند، اعلام كردند، ظريف تاكنون به‌كرات اين احتمال را رد كرده، اردكانيان در گفت‌وگويي با «اعتماد» اعلام كرد كه قصد حضور ندارد، محمدجواد آذري‌جهرمي كه اگرچه از همان نخستين ماه‌هاي وزارتش در دولت دوازدهم از احتمال كانديداتوري‌اش شنيديم اما درحالي كه چندي پيش به طعنه به خبرگزاري تسنيم گفته بود «حتما شركت مي‌كنم و راي مي‌دهم»، به ايلنا گفت «به كساني كه نگرانند بگوييد كه خيال‌شان راحت باشد؛ كانديداي رياست‌جمهوري نمي‌شوم» و درنهايت ابتكار هم اگرچه با قطعيت ديگران اين احتمال را رد نكرده اما اخيرا در يك اظهار نظر مطبوعاتي گفته بود كه دست‌كم فعلا برنامه‌اي براي انتخابات ندارد.
 آنان كه گفتند آري!
آن‌سوي ميدان اما هستند چهره‌هايي چون محمدرضا عارف و سورنا ستاري كه بارها از احتمال كانديداتوري‌شان شنيده‌ايم و نه‌تنها هرگز رديه‌اي بر اين احتمال منتشر نشده، بلكه بعضا‌ آن‌طور كه چندي پيش به‌نقل از عارف، منتشر شد، اگر شرايط فراهم باشد «خيلي راحت» مي‌آيند. 
 كانديداهاي واقعا احتمالي
به جز اين دو اما بزرگ‌ترين گروه را كساني تشكيل مي‌دهند كه اين بين قرار مي‌گيرند. كساني كه هم بارها از احتمال كانديداتوري‌شان شنيده‌ايم، هم تاكنون نه اين احتمال را رد كرده‌اند، نه صراحتا تاييد؛ چهره‌هايي چون محمدرضا خاتمي، علي مطهري، علي لاريجاني، مسعود پزشكيان، محمدباقر نوبخت، عبدالناصر همتي، علي‌اكبر صالحي، محمد صدر، مجيد انصاري، عبدالواحد موسوي‌لاري و شهيندخت مولاوردي.
 براي رياست‌جمهوري نفر بيستم
در اين ميان اما شايد يك نكته حائز اهميت ديگر هم مطرح باشد و آن، تعداد 19 گزينه‌اي است كه در فهرست بلند كارگزاران رديف شده اما درحالي كه چنان‌چه اشاره شد بسياري از اين اسامي، در حد گمانه‌زني است اما اين تعداد به ‌اصطلاح گرد نشده و به 20 نرسيده است. آن‌هم درحالي كه پيش‌تر وقتي برخي رسانه‌ها از فهرست مختصر 5 نفره كارگزاران مي‌نوشتند، نمازي از اعضاي ارشد كارگزاران در آخرين اظهارنظر در اين رابطه گفته بود كه جهانگيري و محسن هاشمي انصراف داده‌اند و درنتيجه به جز عبدالناصر همتي كه پيش‌تر از
وضعيت كانديداتوري‌اش گفتيم، غلامحسين كرباسچي، دبيركل كارگزاران سازندگي، رضا ملك‌زاده، معاون وزير بهداشت كه از قضا همزمان با اعلام خبر هاشمي، از سمت خود كناره‌گيري كرد و موج خبري عظيمي را برانگيخت، گزينه‌هاي باقي‌مانده كارگزاراني‌ها هستند. با اين حساب، مي‌توان از اين احتمال سخن گفت كه فهرستي كه محسن هاشمي ابتداي هفته جاري در اختيار ايسنا قرار داده، احتمالا فهرستي 20 نفره بوده و آنها يا دقيقه 90، پيرو حواشي استعفاي ملك‌زاده، مصلحت را در اين ديده‌اند كه فعلا نامي از ملك‌زاده به ميان نياوردند يا بازي كمي پيچيده‌تر است و احتمال كانديداتوري آقاي دبيركل به‌طور كل منتفي نيست اما مصلحت را در اين ديده كه فعلا خود را بيرون از اين گمانه‌زني‌ها نگاه دارد تا دست‌كم كمتر تحت فشار رقباي اصولگرا باشد.
رئیس‌جمهور ۱۴۰۰ از جنس هاشمی!
آرمان ملی در گزارشی آورده است که سال 95 بود که غلامحسين کرباسچي به‌طور واضح برخي تفاوت ديدگاه‌هاي اين حزب با ساير احزاب اصلاح‌طلب را نمايان کرد. او يادآور شد: «حزب كارگزاران در سال 76 مايل بود تا آقاي روحاني به عنوان يك فرد معتدل، وارد عرصه اجرايي كشور شود. منتهي روحاني در آن سال آمادگي نداشت.» کرباسچي درباره انتخاباتي چنين به اظهارنظر مي‌پردازد که خاتمي تنها گزينه احزاب و جريان چپ دهه 70 بود و حمايت از کانديداي ديگر موردپسند بسياري از احزاب و افراد جريان چپ نبود اما به هر حال کارگزاران درآن مقطع تشخيص داده بود که حسن روحاني گزينه اصلح است و اگر اعلام آمادگي مي‌کرد از او حمايت مي‌شد. البته نبايد فراموش شود که اعضاي اين حزب در پيروزي کانديداي اصلاح‌طلبان در انتخابات 76 نقش پررنگي داشتند و برخي از آنها در دولت اصلاحات حضور موثري داشتند اما هيچگاه به دليل جلوس بر کرسي قدرت يا همرنگ شدن با اصلاح‌طلبان يا اصولگرايان حاضر به تغيير مشي و عقيده نشدند. ويژگي ديگر سران حزب کارگزاران عدم واهمه از طرد شدن به‌واسطه انتقاد کردن است. به عنوان نمونه، آنها در سال 76 خواهان کانديداتوري روحاني بودند و در سال 92 از او حمايت کردند اما کرباسچي در سال 95 چنين به نقد روحاني مي‌پردازد: «آقاي روحاني و همه وزرا بايد بگويند كه تاكنون چه كرده‌اند، اما نمي‌شود از اين مساله هم عبور كرد كه هنوز مهم‌ترين معضل كشور در زمينه اقتصاد است و چاله‌هايي در اقتصاد ايجاد شده كه اين دولت در طول سه سال و نيم گذشته نتوانسته آنها را پر كند. دولت در شرايطي قرار دارد كه تا حدود زيادي مشكلات كشور و مسائل سياست خارجي را حل كرده اما همزمان با آن نتوانسته ركود را از بين ببرد و اشتغال را به اندازه‌اي كه لازم است، ايجاد كند.» البته تنها کرباسچي نيست که خط‌مشي‌هاي حزب کارگزاران را در عمل نشان مي‌دهد و ديگر اعضاي ارشد اين حزب مانند محسن هاشمي هم اينگونه هستند. پسر ارشد آيت‌ا... هاشمي تاکيد دارد که شخص داراي اهميت نيست و آنچه ارزش دارد نتيجه‌اي است که به نفع مردم باشد که در همين راستا چندين بار از روحاني انتقاد کرد که 27 شهريور سال جاري يک نمونه از اين انتقادات بود. هاشمي در توئيتي خطاب به روحاني نوشت: «اين روزها همزماني چالش‌هاي تحريم، تورم، بيکاري، رکود و کرونا موجب پديده بحران‌زا در اقتصاد شده است. در چنين شرايطي مردم انتظار حل مشکلات را دارند. اما متاسفانه هر زمان مسئولان درباره گشايش مشکلات صحبت کرده‌اند، براي مردم جنبه جوک و شوخي داشته است.»
کانديداهاي کارگزاران معرفي شدند
اکنون انتخابات رياست‌جمهوري 1400 يکي از محوري‌ترين مباحث در جلسات احزاب هر دو جريان سياسي کشور است. سياسيون در جلسات خود به دو موضوع مي‌پردازند که شامل تعيين گزينه اصلح براي ورود به انتخابات و چگونگي اقناع احزاب و جريانات همسو براي حمايت از اين کانديدا مي‌شود. دو حزب کارگزاران و اتحاد ملت بيش از ساير احزاب اصلاح‌طلب داراي مرجعيت و هوادار هستند و چشم‌هاي زيادي به حمايت اين دو حزب از کانديداي رياست‌جمهوري دوخته شده است. حزب کارگزاران در معرفي گزينه‌هاي احتمالي براي رياست‌جمهوري پيشقدم شده و نکته قابل تامل آنجاست که در ميان گزينه‌هاي معرفي شدن نام اصولگرايان هم به چشم مي‌خورد. ديروز رئيس شوراي مرکزي کارگزاران با اشاره به فعاليت‌هاي اخير کارگزاران سازندگي براي انتخابات رياست‌جمهوري، اظهار کرد: در چند ماه گذشته، در جلسات شوراي مرکزي و کميته سياسي حزب کارگزاران، تصميم گرفته شد که اين حزب به‌عنوان يکي از احزاب شاخص اصلاح‌طلب، در انتخابات رياست‌جمهوري فعال باشد و از کانديداي اين طيف حمايت کند، چرا که تحريم يا انفعال و بي‌تفاوتي در انتخابات، مغاير با روحيه اصلاح‌طلبي و مردم‌سالاري ديني است. محسن هاشمي ادامه داد: فهرست بلندي از کانديداهاي احتمالي رياست‌جمهوري که مي‌توانند مورد حمايت اصلاح‌طلبان باشند تهيه شده تا ضمن گفت‌وگو با آنان ميزان جدي‌بودن حضورشان در انتخابات و همچنين ديدگاه‌هاي‌شان بررسي شود. هاشمي‌ اظهار کرد: در حال حاضر نام حدود بيست کانديدا در اين فهرست حضور دارد که عبارت‌اند از آيت‌الله سيدحسن خميني، اسحاق جهانگيري، سيدمحمدرضا خاتمي، محمدرضا عارف، محمدجواد ظريف، علي مطهري، رضا اردکانيان، علي‌لاريجاني، مسعود پزشکيان، محمدجواد آذري جهرمي، محمدباقر نوبخت، سورنا ستاري، عبدالناصر همتي، علي‌اکبر صالحي، سيدمحمد صدر، مجيد انصاري و سيدعبدالواحد موسوي لاري؛ همچنين معصومه ابتکار و شهيندخت مولاوردي نيز در اين فهرست قرار دارند. رئيس شوراي مرکزي کارگزاران يادآور شد: تاکنون با برخي از اين چهره‌ها گفت‌وگو انجام شده اما به‌دليل شرايط بيماري کرونا، برنامه‌ريزي جلسات و ملاقات‌ها با کندي پيش مي‌رود ولي رويکرد ما اين است که پس از گفت‌وگو با اين شخصيت‌ها و انجام بررسي‌هاي لازم، فهرست کوتاه را در دو ماه آينده، يعني اوائل بهمن‌ماه اعلام کنيم تا کانديداهاي جدي حاضر صحنه انتخابات بتوانند برنامه‌ها و ديدگاه‌هاي خود را با افکار عمومي در ميان بگذارند.
نه حزب اتحاد به گزينه غيرخودي
حزب اتحاد ملت اما تاکيد دارد: «با کانديداي خودمان در انتخابات حاضر مي‌شويم» سيدمحمدرضا خاتمي، محسن فراهاني و سيدمحمد صدر و مصطفي معين گزينه‌هايي هستند که در صورت کانديدا شدن مورد حمايت حزب اتحاد هستند.

عطش بي برنامگي
علي صارميان در مطلبی به انتخابات 1400 اشاره می‌کند و می‌نویسد: فرصت خوبي تا انتخابات ۱۴۰۰ وجود دارد كه كانديداها و پشتوانه‌هاي مالي و محافل رسانه‌اي‌شان در مورد كشورداري مطلوب و حكمراني خوب برنامه‌هاي‌شان را بدهند. 
بياييم و صادق باشيم. يك عطش بي‌برنامه براي تصاحب اين مسند و گرفتن قوه مجريه وجود دارد كه هيچ چشم‌انداز برنامه‌اي براي اقتصاد، سياست داخلي و خارجي و بهداشت و نان مردم وجود ندارد.  در برنامه‌ريزي استراتژيك و خرد كردن عملياتي آن، موانع از مهم‌ترين چالش‌هاي برنامه‌ريز هستند. برنامه‌ريز دقيق و صادق، علت‌هاي احتمالي شكست را در حين نوشتن برنامه لحاظ مي‌كند و راه‌حل برون رفت از شكست و ادامه برنامه را مشخص مي‌كند.  ما در برنامه‌هاي توسعه متاسفانه به اين موانع احتمالي به ديده اغماض نگريسته‌ايم و حاصلش رفتن عمده جمعيت ايران زير خط فقر و رشد منفي اقتصاد و خارج شدن كشور از ريل حكمراني مطلوب بوده است.  حالا در نظر بگيريد كه با شعار و هياهو كانديداهايي تشريف بياورند كه همان برنامه اوليه را هم ندارند و بر سبق شعارهاي داغ و بي‌پشتوانه مردمي راهي پاستور شوند‌  همان اتفاقات دي ماه ۹۶ در يأس مردمي كه به آقاي روحاني دل بسته بودند، اتفاق خواهد افتاد. لذا توصيه راهبردي به كانديداهاي معزز اين است كه: 
الف: دروغ نگوييد؛ اگر برنامه نداريد وارد رقابت نشويد. 
ب: اگر برنامه داريد، برنامه‌تان را توسط جناح و محفل و ستادتان چند ماه قبل از اين كارزار در اختيار رسانه‌ها و دانشگاه‌ها و مراكز توليد فكر جمعي قرار دهيد. 
ج: در برنامه‌ريزي‌تان منابع اجراي برنامه را مشخص كنيد و در صورت عدم امكان تحصيل منابع، راه برون‌رفت را مشخص كنيد.
د: در نظر بگيريد كه وضعيت كشور با امكان صادرات نفت ۱۱۰ دلاري را تحويل نمي‌گيريد. كشوري با منابع مشخص كه بدون تغييرات اساسي در سياست داخلي و خارجي، امكان توسعه نخواهد داشت و مجبور به ريل كنوني و نتايج فعلي خواهد بود را اداره خواهيد كرد كه آن هم امكان آزمون و خطاي برنامه‌اي را ندارد. لذا صداقت با مردم ايجاب مي‌كند كه به جاي شور دروغين و پروپوزال‌هاي غيرواقعي، برنامه‌اي شفاف، قابل اجرا و متكي به قدرت ملي ارايه كنيد. هركس چنين برنامه‌اي دارد و مي‌داند در اين شرايط كامجويي اهالي سياست براي آزمون رياست‌جمهوري، راه برون‌رفت برنامه‌اي آفريده است، يك قدم پيش بگذارد.
نام شما

آدرس ايميل شما

انتخابات 1400 با طعم کارگزارانی

انتخابات 1400 با طعم کارگزارانی

ياران هاشمي رفسنجانی باز هم پيشقدم شدند و کانديداهاي احتمالي خود را معرفي کردند. حزب ...
بازی سیاسی با جان مردم

بازی سیاسی با جان مردم

در شرایط حساس کشور در مواجهه با ویروس کرونا وزیر بهداشت که این روزها مسئولیت بسیاری بر ...
جدال‌ بي‌فايده بر سر مذاكره

جدال‌ بي‌فايده بر سر مذاكره

با رفتن ترامپ و جايگزين شدن بايدن اين فرصت در اختيار ماست تا نتيجه سي ماه زحمت و رنج ...