کیفیت هوای ارومیه به شرایط خطرناک رسید و شهرهای مختلف استانهای تهران، خوزستان و اصفهان در آلودگی شدید فرو رفتند.
به گزارش کبنا نیوز، آلودگی شدید هوای تهران به دهمین روز رسید و حتی باران به بهبود کیفیت هوا کمکی نکرد. صبح دوشنبه در فهرست آلودهترین شهرهای جهان، تهران روی پله ششم بود و عصر روی پله نهم. استان البرز هم گرفتار آلودگی شدید هواست و در اصفهان شاخص آلودگی هوا در محدوده قرمز قرار گرفته است. در خوزستان هم به سیاق روزهای گذشته، اغلب شهرها در وضعیت ناسالم گرفتار شدند و شمار استانهایی که هوایشان برای همه مردم ناسالم بود، به ۱۱ مورد رسید.
دادههای سامانه پایش کیفی هوا در ساعت ۱۷ روز دوشنبه نشان میدهد بهجز شش استان که شاخص روزانه کیفیت هوای آنها در وضعیت قابلقبول و پاک قرار داشت، مردم سراسر کشور در هوای ناسالم برای گروههای حساس، ناسالم و بسیار ناسالم نفس کشیدند. خراسانجنوبی، گلستان، اردبیل، چهارمحالوبختیاری، ایلام و کرمانشاه تنها استانهایی بودند که ایستگاههای سنجش کیفیت هوا در آنها کیفیت هوا را زرد (قابلقبول) و سبز (پاک) نشان میداد.
در همین حال تهران، البرز، اصفهان و خوزستان در اغلب ایستگاهها در وضعیت قرمز (ناسالم برای همه) بودند و در این میان ساکنان ارومیه در آذربایجانشرقی، وضعیت بنفش یعنی بسیار ناسالم را تجربه کردند. بهطور کلی، در روز دوشنبه استانهای تهران، کرج، قزوین، آذربایجانشرقی، مرکزی، خوزستان، یزد، خراسانرضوی، اصفهان، فارس، بوشهر در وضعیت قرمز بودند و مابقی استانها کیفیت هوای نارنجی یعنی ناسالم برای گروههای حساس داشتند. آلاینده شاخص همه شهرها طی ۲۴ ساعت منتهی به روز دوشنبه ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون بود.
شرایط اضطراری در نهمین شهر آلوده جهان
صبح دوشنبه تهران ششمین شهر آلوده جهان بود و در ساعات عصر، روی پله نهم قرار گرفت. پنج روز پیش از این (۵ آذر) دادههای سایت شرکت فناوری کیفیت هوا (IQAir)، تهران را با شاخص ۲۳۳ آلودهترین شهر جهان معرفی کرد. نام تهران در روزهای گذشته بارها در این فهرست جای گرفته است.
عصر دوشنبه، طبق پیشبینیهای هواشناسی، بعد از هشت ماه سرانجام بارشی خفیف در تهران باریدن گرفت، اما این بارش در نبود باد و ادامه پایداری هوا به کاهش آلودگی هوا کمکی نکرد. براساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران آلاینده شاخص ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون با میانگین ۱۶۵ و کیفیت هوا در محدوده ناسالم برای همه قرار گرفت.
با تداوم شرایط اضطرار آلودگی، آموزش غیرحضوری دانشگاهها و مدارس استان، بهاستثنای پنج شهرستان ملارد، رباطکریم، دماوند، فیروزکوه و پردیس، برای سهشنبه ۱۱ آذرماه سال جاری تصویب شده و تصمیم بر این است که دستگاههای اجرایی استان تهران متناسب با نیاز خدمت به مردم با نظر مدیران دورکار باشند.
بنابر تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوا استقرار پایگاههای سیار اورژانس در مناطق پرتردد شهرهای تهران الزامی و استفاده از ماسکهای مورد تأیید وزارت بهداشت، بهخصوص برای گروههای حساس، ضروری اعلام شده است. طرح زوج و فرد هم مثل سابق از ۶:۳۰ صبح تا ساعت ۱۸:۳۰ از منازل اجرام میشود و تردد کامیونها در سطح شهر بهصورت شبانهروزی، بهجز مواردی که مواد فاسدشدنی و سوخت حمل میکنند، ممنوع است.
هوای تهران از ابتدای سال تا ۴ آذرماه شش روز پاک، ۱۲۳ روز قابلقبول، ۱۰۶ روز ناسالم برای گروههای حساس، ۱۷ روز ناسالم، دو روز بسیار ناسالم و دو روز خطرناک بوده است.
ادامه این وضع درحالیاست که سازمان حفاظت محیطزیست در گزارش اخیر خود درباره آلودگی هوای ماه جاری تهران از سیر صعودی کربن سیاه، نیترات و دیاکسید گوگرد در ترکیب آلایندههای این شهر خبر داده است.
خوزستان و ۲۱ نقطه قرمز
نقشه سامانه پایش کیفی هوای کشور ۲۱ نقطه قرمز را در استان خوزستان نشان میدهد. از میان این ایستگاهها، در روز دوشنبه، پادادشهر و پست برق شماره ۳ شاخص روی عدد ۱۷۰ قرار گرفتند. آلودگی در سراسر خوزستان گسترده شده و در روزها و هفتههای گذشته ادامه داشته است و رئیس دانشگاه جندیشاپور اهواز درباره تهدید سلامتی خوزستانیها با ادامه این روند هشدار داده است.
در این شرایط اعمال نکردن دورکاری برای ادارات خوزستان سؤالبرانگیز شده است. دیروز «محمدجواد اشرفی»، مدیرکل حفاظت محیطزیست خوزستان و دبیر کارگروه اضطرار آلودگی هوای این استان دراینباره گفت: «طبق دستورالعمل ملی، اگر شاخص بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ میکروگرم بر مترمکعب باشد، باید مراکز آموزشی تعطیل شوند و برای ادارات هم میتوانیم شناورسازی و تأخیر در ساعت کار را داشته باشیم. اما اگر شاخص بالای ۲۰۰ باشد، میتوان برای دورکاری تصمیمگیری کرد. اگر این شاخصها و آلودگی هوا با این روند ادامه داشته باشد، باید همیشه خوزستان تعطیل باشد.» این درحالیاست که در شرایط مشابه در تهران کارگروه اضطرار تصمیم به دورکاری ادارات گرفته است.
بهگفته اشرفی، سوزاندن مزارع کشاورزی، تشدید غلظت آلایندههای صنعتی و تردد خودروهای درونشهری و سکون هوا، عوامل اصلی تشدید آلودگی هوا در این روزها هستند. او البته اضافه کرده که «فقط مقدار کمی مازوتسوزی در کارخانههای سیمان داریم» و در نیروگاه رامین تاکنون مازوتسوزی نشده است، هرچند با توجه به مطرحشدن مازوتسوزی در این نیروگاه در فضای مجازی، «بررسیها در این زمینه انجام میشود».
اصفهان و یک ایستگاه بنفش
استان اصفهان که آخر هفته پیش وضعیت بنفش را تجربه کرد، دیروز شش شهر با وضعیت قرمز داشت و یکی از ایستگاههای آن همچنان بنفش بود.
طبق دادههای ۱۶ ایستگاه سنجش فعال اصفهان، هوای این کلانشهر در ساعت ۱۶ عصر دوشنبه، دهم آذرماه، میانگین ۱۷۷ یعنی وضعیت قرمز و ناسالم برای همه را نشان میدهد. با تداوم آلودگی، وضعیت هوا در نجفآباد، خمینیشهر، شاهینشهر، کاشان و قهجاورستان در شرایط قرمز و این میان در ایستگاه دانشگاه صنعتی در شرایط بسیار ناسالم (بنفش) قرار گرفت.
مهر در گزارشی نوشته است: «در ایستگاه خیابان فرشادی شاخص آلاینده گاز دیاکسید نیتروژن (NO2) همچنان بالاست، اما آنالیزور این آلاینده در سایر ایستگاهها قطع است. گاز NO₂ بهطور عمده از احتراق سوختهای فسیلی در صنایع، وسایل نقلیه و نیروگاهها تولید میشود. این گاز یکی از مهمترین آلایندههای هوا است که در اثر واکنشهای حرارتی و شیمیایی در دماهای بالا تشکیل میشود. نیتروژن دیاکسید یک گاز سمی است که حتی در غلظتهای پایین نیز میتواند اثرات منفی بر سلامت انسان داشته باشد. این گاز بهراحتی وارد دستگاه تنفسی و باعث تحریک مجاری هوایی میشود. همچنین، شاخص ذرات معلق PM۲.۵ در تمامی ۱۶ ایستگاه پایش هوای فعال در شهر اصفهان بالا و آلاینده غالب است.»
در این شرایط مدیریت بحران استانداری اصفهان اعلام کرده است بهدلیل ورود موج ناپایدار، آموزش در مدارس و دانشگاههای سراسر استان تا پایان هفته حضوری خواهد بود، اما طبق پیشبینی هواشناسی، با گذر امواج متناوب ناپایدار از فراز استان، شدت آلودگی در روزهای سهشنبه و چهارشنبه کاهش خواهد یافت.
حکایت همچنان باقی است
مسئولان آلودگی هوا را به گردن یکدیگر میاندازند. «مرتضی محمودی»، نماینده مردم تهران در مجلس، در گفتوگو با پایگاه خبری شهر (زیر نظر سازمان شهرداری تهران)، شهرداری را در اجرای قانون هوای پاک پیشتاز و ترک فعل سازمان حفاظت محیطزیست را «عامل اصلی» بحران دانسته و گفته است ریشه اصلی بحران آلودگی هوا در کلانشهرها، بهویژه تهران، ترک فعل دستگاههای دولتی و در رأس آنها، سازمان حفاظت محیطزیست است.
این دعواها در شرایطی است که عضو هیئتعلمی دانشگاه علومپزشکی شهیدبهشتی از رشد سه برابری تعداد روزهای ناسالم برای همه گروهها در سال جاری خبر داده و گفته است حدود ۵۴ هزار مرگ منتسب به آلودگی هوا ثبت شده است. آلودگی هوا جزو پنج علت اصلی مرگ در کشور است و در حالی که ۱۸ ماده قانون هوای پاک، تکالیف دستگاهها را برای مقابله با این وضع معلوم کرده، عملاً هیچ اقدامی به بهبود وضعیت کمک نکرده و در عوض روزهاست که مردمان ساکن شهرهای مختلف، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب، زیر پتوی آلودگی هوا نفسهایشان به شماره میافتد.