بیانیه‌ی بنیاد محیط زیستی دکتر رادمنش در خصوص احداث سدهای ماندگان و خرسان 3

به گزارش کبنا نیوز، بنیاد محیط زیستی دکتر سید محمد رادمنش، که با بیش از دو دهه سابقه در عرصه آگاهی‌بخشی، آموزش و فعالیت‌های خیرخواهانه محیط زیستی، همواره پرچمدار دفاع از طبیعت ایران زمین بوده است، اینک در ادامه رسالت خود، با انتشار این بیانیه علمی، فریاد هشدار خود را به گوش عموم مردم نجیب و دلسوز طبیعت پاک و بی آلایش ایران زمین به خصوص مردم شریف خطه زاگرس و دامنه های با ابهت دنا می‌رساند.

 سید محمد رادمنش، که خود فرزند برآمده از دامن کوهساران سرسبز زاگرس و دناست، از همان اوان کودکی با طبیعت این سرزمین پیوندی ناگسستنی داشته و اکنون نیز با تأسیس این بنیاد و برگزاری چندین دوره "جایزه محیط زیستی دکتر رادمنش"، در جهت تشویق و انگیزه‌بخشی به فعالان دلسوز محیط زیست سراسر کشور گام برمی‌دارد.

اینک، در یکی از حساسترین مقاطع تاریخی، با توجه به تهدیدات جدی علیه محیط زیست منطقه زاگرس، بنیاد محیط زیستی دکتر رادمنش با انتشار این بیانیه علمی، از همه هموطنان، مسئولان و نهادهای مدنی درخواست می‌کند تا با تأمل در این هشدارهای کارشناسی شده، مانع از بروز فاجعه‌ای زیست‌محیطی در این منطقه شوند.

لذا این بنیاد با استناد به داده‌های علمی و شواهد میدانی به شرح زیر، نسبت به عواقب فاجعه‌بار احداث سدهای ماندگان و خرسان ۳ هشدار جدی می دهد:

یافته‌های علمی و کارشناسی:

1. تخریب اکوسیستم منحصر به فرد:

-نابودی هزاران هکتار از جنگل‌های بلوط زاگرس که نقش حیاتی در تغذیه منابع آب زیرزمینی و جذب CO₂ دارند.

- تخریب رویشگاه‌های گیاهان دارویی کمیاب.

- نابودی زیستگاه‌های گونه‌های جانوری در معرض انقراض.

۲. پیامدهای هیدروژئولوژیک:

-کاهش سطح آب‌های زیرزمینی در دشت‌های پایین‌دست.

-تغییر در الگوی جریان پایه رودخانه‌ها.

- کاهش کیفیت آب در اثر تجمع آلاینده‌ها.

3. آسیب‌های اجتماعی واقتصادی:

- جابجایی اجباری ۱۰,۰۰۰ نفر از ساکنان بومی در محدوده آبگیری سد. 

- از بین رفتن بیش از ۱,۴۰۰ هکتار زمین کشاورزی.

- نابودی مشاغل سنتی وابسته به طبیعت.

4. خسارات فرهنگی،تاریخی:

- زیر آب رفتن محوطه‌های باستانی با ۵۰,۰۰۰ شیء تاریخی.

- تخریب قبور مطهر شهدا (نقض صریح قوانین جمهوری اسلامی).

مستندات حقوقی:

-گزارش تحقیق و تفحص مجلس شورای اسلامی (۱۴۰۲) مبنی بر عدم رعایت پروتکل‌های زیست‌محیطی.

-نقض مفاد قانون حفاظت از محیط زیست.

- تخلف از ضوابط شورای عالی آب.

- عدم انجام ارزیابی زیست‌محیطی جامع.

اکنون در لحظه‌ای تاریخی و سرنوشت‌ساز ایستاده‌ایم. داده‌های علمی و شواهد میدانی به وضوح نشان می‌دهند که اجرای این پروژه‌ها، زاگرس را به ورطه نابودی می‌کشاند. آنچه در اینجا آمد، تنها یک بیانیه اعتراضی نیست، بلکه فریاد هشدار جامعه علمی و مردمی است که آینده این سرزمین برایشان اهمیت دارد.

ما بر سر یک دو راهی حیاتی قرار گرفته‌ایم: از یک سو، توسعه نامتوازن و بی‌ضابطه، و از سوی دیگر، حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی بی‌بدیل این مرز و بوم. انتخاب امروز ما، سرنوشت نسل‌های آینده را رقم خواهد زد.

در این برهه حساس، با تکیه بر مسئولیت اجتماعی و علمی خود، پیشنهادات زیر را ارائه می‌کنیم:

۱. توقف فوری پروژه تا تکمیل مطالعات جامع

۲. تشکیل کمیته علمی مستقل با حضور:

   - متخصصان هیدروژئولوژی

   - کارشناسان مستقل اکوسیستم زاگرس

   - نمایندگان مردم ساکن مناطق مورد اشاره

   - اساتید مستقل دانشگاه‌های معتبر

 بررسی جایگزین‌های پایدار:

   - مدیریت تقاضای آب

   - استقرار سیستم‌های آبیاری نوین

   - بازیافت آب‌های مصرفی

   - احیای قنوات
 

دکتر سید محمد رادمنش
پزشک و پژوهشگر محیط زیست
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز