تاریخ انتشار
يکشنبه ۱۷ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۳۸
کد مطلب : ۴۱۲۵۴۷
یادداشت مذهبی /

نهضت حسینی، فرهنگ عاشورایی

جهانبخش‌محبی نیا
۰
نهضت حسینی، فرهنگ عاشورایی
کبنا ؛جهانبخش‌محبی نیا؛ واقعه کربلا در جهان اسلام ظرفیتی بس بزرگ خلق کرده است که هیچ نهاد مدنی یا سیاسی در کره زمین یارای رقابت و یا مقابله با آن را نداشته است. هر‏چند در جوامعی مثل ایران بخش اعظمی از آیین و گرامیداشت عاشورای حسینی از صورت‏بندی مذهبی خارج و به حوزه فرهنگ انتقال یافته است، اما جای دلهره و نگرانی ندارد، مگر اینکه روح و جان این نهضت با استحاله مواجه شود و حواشی بر متن سنگینی کند. در نتیجه هدف و مقصد مولا علی‏بن‏الحسین(ع) در لابه‏لای تکریم آیین‏ها خاک خورد و سالانه میلیون‏ها نفر از شیفتگان حضرت در جهان جمع شوند و با بزرگداشت صوری واقعه از درونی کردن ارزش‏های الهی و انسانی سید و سالار شهیدان عاجز بمانند.
تا حال از علل عدم توفیق یاران امام حسین(ع) در رسیدن به کوفه سخن زیاد گفته شده است و شاید دلیل اولیه آن رویگردانی مردم آن دیار از عهد و پیمان الهی بوده است. بدون شک، استبداد، خفقان و قتل و غارت دارالعماره در این گسست نقش اول را ایفا کرده است. در طول تاریخ تخریب بنیان‏های اجتماعی و مهیا کردن شرایط سخت سیاسی از اهداف بارز نظام‏های ستمگر بوده است.
در بعضی از تحلیل‏های تاریخی، متاسفانه بحث به انحراف کشیده شده است، از جمله پیکربندی مباحث مربوط به شهید آگاه و شهید جاوید که مولود همین شرایط بوده است. اما آنچه از منظر تحلیل اجتماعی و اندیشه سیاسی قابل ارائه است، اتکای برداشت‏ها به بخش اول قیام حضرت ابی‏عبدالله است، اما در بدنه اصلی نهضت که انجام اصلاحات واقعی است و مشمول باورها، عقاید، قضاوت و نحوه حکمرانی بر مبنای سیره رسول‏الله است، پیشرفتی به چشم نمی‏خورد.
در بحبوبه بوق و کرنای مکاتب سیاسی جهان که به نام آزادی، وقیح‏‏ترین اعمال بشری به عیان در ویترین بازارهای مکّاره به نمایش گذاشته می‏شود، شاید واجب‏تر از اقبال ایده‏های درونی و معنوی نهضت کربلا تفکری نباشد.
رقابت‏های منفی در هیئت‏های عزاداری، جدال بر انجام عزاداری در جغرافیای خاصی از شهرها، نفوذ موسیقی خارج از عرف در هیئت‏ها، قمه‏زنی که با تدبیر بسیار خاص آیت‏الله خامنه‏ای به نحو زیبایی مهار شد، استفاده ابزاری بعضی از عناصر سیاسی از عزاداری‏ها و توسل به مقاتل غیرموثق و صحنه‏سازی‏های روانی برای رسیدن به گریه و بزک کردن مقتل از آسیب‏ها و تهدیدهایی است که استقلال، خلوص و هویت واقعی تاسوعا و عاشورا را نشانه گرفته است. متاسفانه در بعضی شهرستان‏ها، پالایش سر و صورت جوانان در ایام عزاداری به ایام نوروز طعنه می‏زند و این نوع رفتارها بدون شک مطلوب و مراد نهضت عاشورا نمی‏تواند باشد. البته جمهوری اسلامی ایران هم در صورت و هم در سیرت بایسته و شایسته است با فرهنگ عاشورا هم آغوش شود و صد البته، بعد از انقلاب اسلامی، نهادهای فرهنگی به خوبی در گسترش کمّی نهضت عاشورا خدمات قابل توجهی انجام داده است و ایران به معنای واقعی مرکز و هسته اصلی گسترش و عمق بخشیدن به باورهای عاشورایی است، اما در عاشورایی کردن روابط اجتماعی، فرهنگی و دینی موفقیت‏ها آبدار نبوده است. اکنون در اوضاع و احوال جهانی که مکاتبی چون لیبرالیسم، فاشیسم، آنارشیسم، نئولیبرالیسم، مارکسیسم و دولت‏های ارتجاعی و مدعی اسلام، بشریت را بیشتر تشنه عدالت، آزادی، انصاف، اخلاق و عرفان کرده است، می‏توان از نهضت حضرت ابی‏عبدالله در رنگ و رو بخشیدن واقعی اسلام و عدالت اجتماعی به شهرهای مکه و مدینه و دیاران اسلام و حتی جهان بهره‏ها رساند، به شرط اینکه حوزه‏های علمیه و دانشگاه ها در کشورهای اسلامی عمق فاجعه را در سطح جهانی باور کنند و خود را به دود و دم مسموم برخواسته از آنها نیالایند. واقعه کربلا در اعتراض به جهنمی کردن حیات مردم، فراغت از سنت رسول‏الله، شیفت خلافت به سلطنت و شورا به استبداد، دروغ، حیله و نیرنگ شکل گرفت و برای آراستن جهان به فضیلت و سعادت استمرار یافت. هم اینک گشودن بازفهم واقعه در تفسیر، تبیین و تکامل از ضروری‏ترین گام‏‏های دینی، سیاسی و جامعه‏شناختی است.
نام شما

آدرس ايميل شما

چرا مهاجرت فغانی، مصداقی از فراری دادن نخبگان است؟

چرا مهاجرت فغانی، مصداقی از فراری دادن نخبگان است؟

عموم نخبگان ایرانی که در دهه‌های اخیر از ایران مهاجرت کرده‌اند دلایلی مانند دلایل فغانی ...
«سریال ستایش۳» شروعی جدید؛ اما برای گاف‌ها و حاشیه‌های عجیب!

«سریال ستایش۳» شروعی جدید؛ اما برای گاف‌ها و حاشیه‌های عجیب!

سریال ستایش به عنوان یک پروژه دنبال‌دار سریال‌سازی‌ دوباره به کنداکتور صداوسیما بازگشت،...
​​​​​​​ترامپ از مساله ایران چه می‌خواهد؟

​​​​​​​ترامپ از مساله ایران چه می‌خواهد؟

آمریکا حس می‌کند با دادن امتیاز به ایران می‌تواند به توافق برسد. گروه‌های زیادی در آمریکا ...