تاریخ انتشار
يکشنبه ۱۹ فروردين ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۴۷
کد مطلب : ۳۲۹۶۳۲

وضعیت خشکسالی در کهگیلویه و بویراحمد (+مستندات)

۶
۰
کبنا ؛ 
سید نواب دانشی*

بخش دوم: وضعیت خشکسالی در استان کهگیلویه و بویراحمد
در بخش اول [کلیک کنید] نوشتار به تشریح وضعیت آب در ایران و چالش‌های پیش روی آن پرداخته شد. در بخش دوم شرایط بارش، منابع آب و خشکسالی در استان کهگیلویه و بویراحمد تشریح خواهد گردید.
استان کهگیلویه و بویراحمد سرزمینی کوهستانی و نسبتاً مرتفعی است که کوه‌های زاگرس با رشته‌های موازی، آن را در بر گرفته‌اند. با توجه به شرایط جغرافیایی استان، هر چه در امتداد اصلی کوه‌های زاگرس از شمال شرقی به جنوب غربی نزدیک‌تر شویم، از ارتفاع کوه‌ها و مقدار بارندگی و رطوبت هوا به طور محسوسی کاسته می‌شود. این وضعیت طبیعی، مشخصات اقلیمی دوگانه‌ای را پدید آورده و استان را به دو ناحیه سردسیری و گرمسیری تقسیم کرده است. ناحیه گرمسیری در قسمت جنوب و غرب استان واقع شده و آب و هوایی گرم و نیمه خشک دارد. باران این منطقه از آبان ماه آغاز می‌شود و تا اردیبهشت ماه به تناوب ادامه می‌یابد. در مقایسه با ناحیه سردسیر، میزان بارندگی در این قسمت نسبتاً کم است. ناحیه سردسیری در شمال و شرق استان واقع شده است. بارش این ناحیه نیز معمولاً از آبان ماه شروع و تا اردیبهشت ماه به تناوب ادامه می‌یابد و بیشتر بارش آن به صورت برف است. این قسمت از استان که در واقع جنوبی‌ترین بخش زاگرس مرطوب است سرچشمه رودهای بزرگ و پرآبی مانند کارون و مارون است. رودخانه‌های مارون، بشار، زهره، خرسان و نازمکان از این استان عبور می‌کنند و ارتفاعات آن، سرچشمه تعدادی از رودخانه‌ها است.
در حالیکه میانگین بارش درازمدت سالیانه در کشور ۲۳۲ میلیمتر گزارش گردیده، این میزان در استان ۵۴۱ میلیمتر بوده که از این حیث رتبه ۴ در بین تمامی استان‌های کشور را دارد. شهر یاسوج، در بین مراکز استان‌های کشور، به لحاظ بارش سالیانه رتبه سوم را بعد از شهرهای رشت و ساری به خود اختصاص داده است.
نکته قابل توجه، آنکه طی چند سال اخیر کم بارشی‌های نگران کننده‌ای گریبان کشور را گرفته که استان کهگیلویه و بویراحمد هم از این وضعیت مستثنی نبوده است. مستند به اطلاعات و آمار «مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران کشور» و بررسی وضعیت خشکسالی استان در بازه ۱۲ ماهه و ۸۴ ماهه منتهی به سال ۱۳۹۷ نشان دهنده وضعیت بحرانی در استان است. آنگونه که اطلاعات نشان می‌دهد، استان کهگیلویه و بویراحمد، در دوره زمانی ذکر شده، خشکسالی طولانی مدتی را گذرانده است.


وضعیت خشکسالی استان در بازه بلندمدت بر اساس شاخص ۸۴SPEI ماهه منتهی به اسفندماه ۹۶ نشان می‌دهد، در مقیاس بلندمدت تمامی نقاط استان درگیر درجات مختلف از خشکسالی است و خشکسالی شدید و بسیار شدید در شمال و جنوب کهگیلویه و بویراحمد، تداوم دارد. در بین شهرستان‌های استان، شهرستان‌های کهگیلویه و بهمئی، بیش‌ترین درصد درگیر با خشکسالی بسیار شدید را دارا می‌باشند، و تمامی مناطق شهرستان گچساران دچار خشکسالی شدید می‌باشند.


در این بین دوره یکساله منتهی به سال ۱۳۹۷، به لحاظ کاهش ۶۸ درصدی بارش‌ها نسبت به بلند مدت، بحرانی‌ترین سال به لحاظ وضعیت خشکسالی بوده، بطوریکه ۱۰۰ درصد مساحت استان به خشکسالی شدید و بسیار شدید مبتلا گردیده است. تقریباً تمامی نقاط شهرستان بهمئی دچار خشکسالی بسیار شدید بوده و نگرانی‌ها در خصوص شهرستان‌های دنا و بویراحمد به دلیل وابستگی زیاد به منابع آب سطحی، کاهش سطح گستره برف در دنا، و وفعالیتهای گسترده کشاورزی و باغداری بیشتر به نظر می‌رسد و سال سختی را پیش‌روی کشاورزان و باغداران قرارداده است.

بررسی آماری در خصوص درصد جمعیت تحت تأتیرخشکسالی در استان نشان می‌دهد، تقریباً ۸۱ درصد جمعیت استان، به دلیل کاهش بارش‌های سال قبل، درگیر خشکسالی بسیار شدید و ۱۹ درصد دیگر با خشکسالی شدید مواجه هستند.

بررسی وضعیت شهرستان‌های مختلف نشان می‌دهد تقریباً تمامی جمعیت شهرستان‌های بهمئی، دنا، گچساران، لنده و باشت، تحت تأثیر خشکسالی بسیار شدید قرار دارند.

*دکترای علوم و مهندسی آب
بخش اول این مقاله را در اینجا [کلیک کنید] بخوانید.
نام شما

آدرس ايميل شما

مارگون
Iran, Islamic Republic of
آقای مهندس خسته نباشید ولی کو گوش شنوا
لوداب
Iran, Islamic Republic of
درود بر نخبه لودابی
بویر احمد
Iran, Islamic Republic of
حال هواشناسی که این همه کارمند داره و از . می کنند بگوید که چه کار کرده در غیر اینصورت جمش کنن
محمدپور
Iran, Islamic Republic of
وای خدا چه اوضاعی شده. چرا این اطلاعات را از قبل به مردم ندادند؟ آگاهی مردم خودش باعث میشه صرفه جویی بیشتری کنند.
دمت گرم دانشی عزیزی. باید واقعیات را به مردم گفت
لیزه
Iran, Islamic Republic of
جناب دکتر شاید این اظهار نظر بنده در خصوص نام گذاری رودخانه های استان در مقاله حضرتعالی کم اهمیت بنماید و این طور برداشت شود که کامنت گذار در این شرایط شدید خشکسالی چگونه به دنبال این مورد پیش پا افتاده است .
سوال من در خصوص نامگذاری رودخانه ی نازمکان است که بر چه اساس این نام گذاری صورت گرفته ؟ آیا این نام گذاری به صورت رسمی در نقشه جغرافیایی کشور یا استان است ؟ یا نه ، به صورت سلیقه ای از هر ناحیه روستایی که می گذرد نام گذاری می شوند در این صورت رودخانه نازمکان قبل از اینکه در این روستا جاری شود از چندین روستای دیگر عبور می کند و نزدیک ترین روستا به سرچشمه روستای "شاهبهرام " است چرا به این نام خوانده نمی شود ؟
اقای دکتر به نظر بنده حتی اگر این نام گذاری استانی و یا حتی کشوری باشد نام گذاری بی طرفانه ای نیست اگر چه همه جای ایران سرای من است !
با اشتیاق فراوان منتظر پاسخ حضرتعالی هستم
جوانان وایثارگران دهستان بویر احمد گرمسیری
Iran, Islamic Republic of
جناب اقای استاندار با سلام اداره کل اب منطقه ای استان .. در تاسیس سد مخزنی روستای دیل وحومه دهستان بویر احمد گر مسیری بنا به اطلاعات سد توسط مشاور تایید شده است و تا یک سال اینده بزرگترین روستای استان خارج از سکنه ششصد خانواری میشود حال با توجه به حساسیت موضوع دستور ویزه فر ماید
آوار پوتین بر سر ترامپ

آوار پوتین بر سر ترامپ

ترامپ رهاورد بزرگی را برای آمریکایی‌ها به ارمغان آورده باشد؛ امری که در صورت عدم تحقق ...
بازگشت‌ نوری‌ها به سیاست

بازگشت‌ نوری‌ها به سیاست

ناطق نوری در این برهه دایره سخنان خود را در دو حوزه تعیین کرده است. یکی جلوگیری از اتهام ...
سریال پرطرفدار «ستایش» این بار همه را شگفت زده می‌کند

سریال پرطرفدار «ستایش» این بار همه را شگفت زده می‌کند

برای من نقش یک روحانی تجربه ای جدید بود و ترجیح دادم با توجه به اهمیت و جایگاهی که روحانیت ...