تاریخ انتشار
دوشنبه ۷ بهمن ۱۳۹۸ ساعت ۰۲:۳۶
کد مطلب : ۴۱۷۰۵۴
وزیر خارجه ایران به روزنامه اشپیگل چه گفت؟

بررسی جدال توئیتری ظریف و ترامپ

۲
۰
بررسی جدال توئیتری ظریف و ترامپ
کبنا ؛گذشته از امیدواری کاخ سفید به تاثیرگذاری بیشتر تحریم‌ها، مواردی مانند مشغول شدن ترامپ به استیضاح، زمینه سازی برای «معامله قرن»، استمرار مذاکرات تجاری با چین، نزدیکی فزاینده اروپا به آمریکا در موضوع برجام و کمبود وقت تا زمان برگزاری انتخابات بعدی ریاست جمهوری، ممکن است دولت ترامپ را از پیگیری مذاکره با ایران منصرف کنند.
 مجادله توئیتری رئیس دستگاه دیپلماسی ایران و رئیس جمهور آمریکا درباره از سرگیری مذاکرات، بار دیگر نشان داد که احتمال از سرگیری گفتگو‌ها میان ایران و آمریکا بعید است.



 محمدجواد ظریف و دونالد ترامپ وارد مجادله توئیتری شدند. ماجرا از یک گفتگوی وزیر خارجه ایران با مجله آلمانی اشپیگل شروع شد. ظریف در این گفتگو به ابعاد و تاثیرات ترور سردار قاسم سلیمانی پرداخت و در پاسخ به سوال پایانی اشپیگل، اظهاراتی بیان کرد که هم در ایران و هم در آمریکا بازتاب گسترده و البته جنجال برانگیزی داشت.
خبرنگار اشپیگل از ظریف پرسد که آیا بعد از ترور سردار سلیمانی، شما امکان مذاکره با آمریکا را منتفی می‌دانید؟ وزیر خارجه ایران پاسخ داد: «خیر، من هرگز منتفی نمی‌دانم امکان اینکه مردم رویکردشان را تغییر دهند و واقعیت‌ها را بشناسند. از نظر ما، مهم نیست که چه کسی در کاخ سفید نشسته است. مهم، طرز رفتار آنهاست. دولت ترامپ می‌تواند گذشته خود را تغییر دهد، تحریم‌ها را بردارد و به میز مذاکره بازگردد. ما هنوز سر میز مذاکره نشسته‌ایم. آن‌ها بودند که {میز مذاکره را} ترک کردند. آمریکا، ضرر بزرگی به مردم ایران زد. روزی خواهد آمد که آن‌ها مجبور خواهند شد این را جبران کنند. ما صبر زیادی داریم.»
به رغم اینکه این بخش از اظهارات ظریف، به هیچ وجه جدید نبود، اما این بار جنجال به پا کرد. پیش از این نیز دولت ایران به طور مکرر گفته بود اگر آمریکا تحریم‌ها را بردارد، مذاکرات فورا شروع خواهد شد. حسن روحانی در ۱۳ آذر امسال گفت: «تحریم‌ها را رئیس‌جمهور آمریکا بردارد ساعت بعد من ملاقات می‌کنم. در آن صورت ۵+۱ همه در نیویورک جمع می‌شویم و بحث می‌کنیم.»
با این حال، شرایط بوجود آمده بعد از ترور سردار سلیمانی و همچنین توئیت رئیس جمهور آمریکا، موجب شد که این بار اظهارات ظریف درباره مذاکره مورد توجه بیشتری قرار گیرد. هم اکنون پرسش اصلی این است که ورای هیاهوی رسانه‌ای، آیا واقعا امکان از سرگیری مذاکره میان ایران و آمریکا وجود دارد. شواهد و قراین نشان می‌دهد که حداقل در کوتاه مدت، امکان از سرگیری مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا وجود ندارد مگر آنکه اتفاق خارق العاده‌ای بیافتد. برای درک بهتر این امر باید شرایط طرفین این مذاکره را بررسی کرد.
درباره دستور کار مذاکره اجماعی وجود ندارد
در ایران، فعلا اجماعی بر سر مذاکره با آمریکا دیده نمی‌شود. با وجود اینکه اظهارات ظریف در گفتگو با اشپیگل، تکرار مواضع پیشین است، اما برخی محافل محافظه کار از مطرح شدن مذاکره در شرایط فعلی انتقاد کردند. از دیدگاه این محافل، مطرح شدن ایده مذاکره با آمریکا در شرایطی که این کشور به صراحت مسئولیت ترور سردار سلیمانی را به عهده گرفته، درست نیست. به عنوان نمونه، حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، طی یادداشتی در همین روزنامه نوشت: «ترامپ با صراحت اعلام کرده است که شخصاً دستور ترور سردار سلیمانی را صادر کرده است. آقای ظریف از مذاکره با قاتل سردار سلیمانی شهید چه هدفی را دنبال می‌کنند؟! و آیا اظهارات ایشان نادیده گرفتن خون پاک سردار سلیمانی و یاران شهیدش نیست؟!»
گذشته از این، شروع مذاکرات مستلزم تفاهم بر سر موضوعات آن است. امری که به هیچ وجه در داخل ایران تفاهمی درباره آن وجود ندارد. آمریکایی‌‎ها بار‌ها بر موضوعات اصلی مذاکره (آینده برجام، برنامه موشک‌های بالستیک و نفوذ منطقه‌ای ایران) تاکید کرده اند. این در حالی است که هنوز اجماعی در زمینه مذاکرات موشکی و منطقه‌ای در ایران شکل نگرفته است.
 
شریعتمداری خطاب به ظریف نوشت: «آقای ظریف! برفرض محال، آقای ترامپ نصیحت شما را بپذیرد و توبه کند! و تحریم‌ها را بردارد! در آن صورت قرار است با آمریکا درباره چه موضوع و مسئله‌ای مذاکره کنید؟! موضوع مذاکره را آمریکا با صد زبان و بار‌ها اعلام کرده است، توقف صنایع موشکی ایران و دست‌کشیدن از حمایت جبهه مقاومت! جناب ظریف! اگر صنایع موشکی کشورمان نبود یک شبه ایران را با خاک یکسان کرده بودند؛ و اگر حمایتمان از جبهه مقاومت که سردار سلیمانی سرآمد آن بوده و هست در میان نبود، امروز باید شاهد قتل‌عام مردم مظلوم کشورمان و به برده گرفته شدن نوامیس ملت توسط تروریست‌های تکفیری داعش بودیم! آیا غیر از این است؟!»
 
جدال توئیتری ظریف و ترامپ؛ چرا مذاکره بعید است؟
وضعیت «نه جنگ نه مذاکره» بین ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد.
آمریکا فعلا تمایلی به مذاکره ندارد
اما حتی اگر در ایران اجماعی درباره اصل مذاکره و موضوعات آن شکل بگیرد، معلوم نیست که مذاکرات شروع شود. چون به هر حال، طرف مقابل نیز باید به مذاکره تمایل داشته باشد. ترامپ در واکنش به اظهارات ظریف، به فارسی توئیت کرد: «وزیر امور خارجه ایران می‌گوید ایران خواستار مذاکره با ایالات متحده است، اما می‌خواهد که تحریم‌ها برداشته شود. نه مرسی!»
بحث مذاکره مشروط به رفع تحریم‌ها، حداقل از بهار گذشته مطرح بود و اتفاقا همین مسئله موجب شد که تلاش فرانسوی‌ها برای تدارک دیداری میان حسن روحانی و دونالد ترامپ در نیویورک به جایی نرسد. در جریان نشست سالانه اخیر مجمع عمومی سازمان ملل، اروپایی‌ها به روحانی فشار آوردند که برای حل مشکلات ایران با ترامپ دیدار کند. اما روحانی این دیدار را به رفع تحریم‌ها مشروط کرد. روحانی درباره سفرش به نیویورک گفت: «وقتی در نیویورک بودم وقت نکردم از هتل خارج شوم. روسای کشور‌ها پشت درب اتاق من بودند و همه پیام‌ها این بود که شما با ترامپ ملاقات کنید تا مشکلتان حل شود. این‌ها یک چیز در نیویورک در ذهن سران جا انداخته بودند که همه چیز درست می‌شود و اشکال با ایران است. این را نه یک نفر از سران بلکه تمام رهبران جهان می‌خواستند با ترامپ ملاقات کنیم تا کل مشکلات حل شود... . آمریکایی‌ها می‌گفتند اول ملاقات کنیم و بعد تحریم‌ها را حذف کنیم، اما ما حاضر نیستیم کلاه سرمان رود.»
 ولی همان زمان آمریکایی‌ها گفتند رفع تحریم‌ها منوط به امضای توافق جامع با ایران است. اکنون نیز همین را می‌گویند. اساسا آمریکایی‌ها، تحریم و فشار اقتصادی را اهرمی برای وادار کردن ایران به پذیرش خواسته‌‎های خود می‌دانند. از همین رو، دولت ترامپ نه تنها قصدی برای رفع یا کاهش تحریم‌ها ندارد، بلکه برای افزایش آن‌ها تلاش می‌کند. ریچاد گولبدرگ، که تا همین اواخر مسئول بخش ایران در شورای امنیت ملی کاخ سفید بود، طی یادداشتی در روزنامه نیویورک تایمز، استراتژی دولت آمریکا در مقابل ایران را اینگونه خلاصه کرد: «درک و فهم استراتژی پرزیدنت ترامپ برای مقابله با ایران ساده است: فشار حداکثری اعمال کنید تا پیش از (شروع) مذاکرات برای برچیدن برنامه هسته‌ای ایران و حل و فصل فعالیت‌های شرورانه آن، اهرم حداکثری به دست بیاورید و در عین حال از درگیری نظامی یا پیگیری سیاست تغییر رژیم اجتناب کنید.»
به گفته گولدبرگ، استراتژی ترامپ در عین اجتناب از جنگ، می‌تواند فشار اقتصادی علیه ایران را بیشتر کند و این کشور را به مذاکره با آمریکا مجبور کند. طبق ادعای این مقام سابق کاخ سفید، برخی نقاط اعمال فشار علیه (مانند بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل، تحریم کل بخش مالی وتحریم صنعت کشتیرانی) ایران باقی مانده اند که هنوز از آن‌ها استفاده نشده است. بر همین اساس، گولدبرگ معتقد است که افزایش فشار‌ها بر ایران می‌تواند این کشور را به مذاکره با آمریکا ترغیب کند. این مقام سابق در پایان یادداشت خود، با بیان اینکه این احتمال وجود دارد که ایران هرگز مجوز مذاکره مستقیم با آمریکا را صادر نکند، نوشت: «اما اگر ترامپ در دستیابی به فشار حداکثری واقعی و بازگرداندن محدودیت‌های بین المللی علیه ایران موفق شود، احتمالا تهران برای مذاکرات بدون پیش شرط تماس خواهد گرفت.»
گذشته از امیدواری کاخ سفید به تاثیرگذاری بیشتر تحریم‌ها، مواردی مانند مشغول شدن ترامپ به استیضاح، زمینه سازی برای «معامله قرن»، استمرار مذاکرات تجاری با چین، نزدیکی فزاینده اروپا به آمریکا در موضوع برجام و کمبود وقت تا زمان برگزاری انتخابات بعدی ریاست جمهوری، ممکن است دولت ترامپ را از پیگیری مذاکره با ایران منصرف کنند.(منبع: فرارو)
واکنش ترامپ به اظهارات ظریف: نه، مرسی! / ظریف: بهتر است بر اساس واقعیت‌ها تصمیم بگیرید
ونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در توییتی که شنبه شب به زبان فارسی منتشر کرد پیشنهاد برداشتن تحریم های ایران پیش از شروع مذاکره با این کشور را رد کرده است.
پیشتر محمد جواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان، در مصاحبه ای با نشریه آلمانی اشپیگل گفته بود که ایران حتی پس از ترور سردار قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حمله پهپاد آمریکایی در بغداد، مذاکره با این کشور را مردود نمی داند.
ظریف در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «آیا مذاکره با آمریکا را پس از ترور سردار سلیمانی غیرمحتمل می‌دانید؟»، گفت: خیر. من هرگز چنین امکانی را رد نمی‌کنم؛ به شرط آنکه آن‌ها رویکرد خود را تغییر دهند و واقعیات را به رسمیت بشناسند. از نظر ما مهم نیست که چه کسی در کاخ سفید می‌نشیند. چیزی که اهمیت دارد، نحوه رفتار آنهاست. دولت ترامپ می‌تواند گذشته‌اش را جبران کند، تحریم‌ها را بردارد و پای میز مذاکره بازگردد. ما کماکان پای میز مذاکره هستیم و آن‌ها میز را ترک کردند. آمریکا آسیب بزرگی به مردم ایران زده است. روزی که آن‌ها برای جبران کاری بکنند، خواهد آمد. ما صبر زیادی داریم.
ترامپ در واکنش نوشت "وزیر امور خارجه ایران می گوید ایران خواستار مذاکره با ایالات متحده است اما می خواهد که تحریم ها برداشته شود. نه، مرسی!"
پس از توییت رئیس جمهور آمریکا، محمدجواد ظریف وزیر خارجه ایران به آن واکنش نشان داد و به دونالد ترامپ توصیه کرد که "بهتر است که نظرات و تصمیمات سیاست خارجی را بر اساس واقعیت‌ها پایه گذاری کند".
ظریف نوشت که ترامپ بهتر است "براساس عناوین خبرهای فاکس نیوز یا مترجمان فارسی‌" دست به تصمیم‌گیری نزند.
در پایان ظریف از رئیس جمهور آمریکا خواسته تا به مصاحبه‌اش با نشریه اشپیگل جهت اطلاع از صحبت‌هایش مراجعه کند و عکس بخشی از مصاحبه را آورده و توصیه کرده که حداقل این بخش را مطالعه کند اگر مصاحبه طولانی است.
ظریف در میانه چرخ دنده جهل و خصومت
محسن بهاروند دستیار وزیر و مدیرکل آمریکای وزارت امور خارجه در ایرنا نوشت: « ظریف وزیر خارجه کشور متمدن و دیرپایی چون ایران است. هر شغلی زبانی دارد. او نمی‌تواند با زبان کوچه و خیابان حرف بزند. اگر چنین کند چهره دیرینه تمدنی و فرهنگی ایران را مخدوش و مشوش می‌کند اگر ما سخن او را درک نمی‌کنیم اشکال از ما است که با ادبیات آن آشنا نیستیم.
ولله ولله این مطلبی که می‌نویسم نه برای مداهنه است نه برای تعصب است نه انتفاع خاصی در نوشتن آن دارم. بلکه به عنوان فردی که از نزدیک از وقایع مطلع است و فردی که کمی از حقوق اطلاع دارد و فردی که با وجدان خود عهد بسته است همواره طرف حق و حقیقت باشد اگر چه به زیان او باشد یا مورد قضاوت نابجای افرادی قرارگیرد، قصد کردم مطلب کوتاهی بنویسم.  
به واسطه شغلی من در ارتباط نزدیک با دکتر ظریف هستم. ما به عنوان همکار او بسیار سخن گفته‌ایم که باب میلش نبوده است ولی با حلم و بردباری صبر کرده و لبخند زده است. هم او بارها به ما گفته است که در اظهارنظر مجتهد باشید و در اجرا مقلد. و این شیوه را می‌دانم که مقام معظم رهبری هم بکار می‌برند و به همه سخنان موافق و مخالف گوش فرامی‌دهند سپس تصمیم می‌گیرند.  
در سلسله مراتب اداری از بالاترین نقطه تا پایین‌ترین آن تصمیم که گرفته شد همه توان خود را بکار می‌بندند تا تصمیم نظام و دولت اجرا شود هر چند مخالف آن باشند. من در مذاکرات زیادی با دکتر ظریف همراهی کرده‌ام. خدای بزرگ را شاهد می‌گیرم که دکتر ظریف در بدخورد با خارجی‌ها چنان تند از مواضع و منافع این نظام و این کشور دفاع کرده است که ما تکنوکرات‌های امروز و رزمندگان و جانبازان دیروز از وی بارها انتقاد کرده‌ایم که خیلی تند سخن می‌گوید. من مطمئنم هیچ یک از برادرانی که دکتر ظریف متهم به مماشات با شرق و غرب می‌کنند نه از توان فکری و نه ابزار زبانی و استدلالی دکتر ظریف برخوردارند که چنین از مواضع و منافع کشور و نظام ما دفاع کنند. و اکنون جنجال مقاله اشپیگل و موج جدید هجمه‌ها علیه ظریف حتی در درون نظام. قرآن چه خوب فرمود به آنچه که علم ندارید اصرار نورزید. عجیب نگرانم. نگرانم از اینکه یک توییت ترامپ یا یک سر خط بی بی سی فارسی چگونه می‌تواند اعصاب همه ما را به هم بیندازد و چنین آتش تفرقه‌ای در میان یاران نظام برفروزد. من نمی‌دانم چرا ما اینقدر به حرف و فعل دشمنان نظام توجه می‌کنیم و زحمت به خودمان نمی‌دهیم حداقل وقتی این ادعاها را از طرف دشمنان می‌بینیم، ده دقیقه فقط ده دقیقه تمرکز کنیم و منبع اصلی را ببینیم.  
اگر نمی‌توانیم منبع اصلی را ببینیم که واویلا. اگر نمی‌خواهیم ببینیم و حرف ترامپ و بی بی سی حجت ما است که امان و صد امان از نفوذ و خیانت.  اما خود را بجای ظریف بگذاریم. او مثل همه ما یک انسان است. آنچه همه انسان‌ها را آزار می‌دهد موجب آزار او هم هست و برعکس آنچه ما را خوشحال می‌کند او را نیز. حال او را تصور کنیم.
روزی نیست که ظریف هدف هجمه بی‌ادبانه دشمنان خارجی اعم از آمریکا و صهیونیست‌ها نباشد. پمپئو او را دروغگو و ماله‌کش نظام می‌داند.  مقامات آمریکا هر روز و هر ساعت به او توهین و تحقیر روا می‌دارند. ظریف بال دوم نظام در کنار شهید عزیز قاسم سلیمانی بود و مطمئن هستم اگر آمریکا و اسراییل فرصت پیدا می‌کردند یا میتوانستند هزینه آن را تحمل می‌کردند او را هم به سرنوشت دوست شهیدش دچار می‌کردند. در کنار اینها نظرات ضد انقلاب را هم علیه او ببینید. به عنوان یک دیپلمات توهین و تحقیر و خصومت دشمنان را می‌توان تحمل کرد اگر نظام و فعالان سیاسی و نظامی کشورت پشتیبانت باشند. ولی ظریف چطور تحمل کند که خنجر از پشت در شانه او فرو رفته است. عده‌ای که خود را نزدیک و دلسوز نظام می‌بینند همان کاری را با او می‌کنند که دشمنان قسم خورده ایران و نظام.  
ز دشمنان برند شکایت به دوستان 
چون دوست دشمن است شکایت کجا برم
او وزیر خارجه کشور متمدن و دیرپایی چون ایران است. او یک دیپلمات، یک استاد روابط بین‌الملل و یک فرد تحصیل‌کرده است. هر شغلی زبانی دارد. او نمی‌تواند با زبان کوچه و خیابان حرف بزند. اگر چنین کند چهره دیرینه تمدنی و فرهنگی ایران را مخدوش و مشوش می‌کند اگر ما سخن او را درک نمی‌کنیم اشکال از ما است که در این شغل نیستیم و با ادبیات آن آشنا نیستیم نه از او که مواضع غیرمعمول و گاهی عجیب ما را سعی می‌کند با ادبیات بین‌المللی و جهانی به دنیا معرفی کند. از او نخواهید مثل مردم کوچه و بازار باشد تا بتوانید تحملش کنید.  
دیپلمات‌ها تصمیم‌گیر نیستند بلکه صدای نظام هستند و نماینده او هستند. حق ندارند از خود چیزی بگویند صدای نظام را خفه نکنید. هموطنان، برادران و خواهران عزیز. هیچ چیز قوی‌تر و محکم‌تر از اتحاد ما نیست. تفرقه سهم مهلک نظام و کشور ما است. انقلاب اسلامی را به سرنوشت انقلاب مشروطه دچار نکنید. بگذارید هر کس وظیفه خود را انجام دهد. بگذارید خادم و خائن معلوم شوند و همه را با یک چوب نرانیم و با یک چوب نزنیم وگرنه این چوب که امروز به سر و تن خادمان نظام می‌خورد روزی به تن انقلاب و تمامیت ایران خواهد خورد که آن روز پشیمانی را دیگر سودی نیست که نه از تاک نشان خواهد ماند نه از تاک نشان.  

تحریف ظریف
ایران نوشت: محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران وقتی با برداشت اشتباه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا از گفت‌و‌گوی او با یک نشریه آلمانی مواجه شد، فقط به یک جمله بسنده کرد و گفت: «ترامپ بهتر است به‌جای استناد به رسانه‌های مورد علاقه یا مترجمان فارسی‌اش اصل صحبت‌های او را بخواند و واقعیت‌ها را ببیند.» این پاسخ ظریف فقط محدود به‌حوزه دیپلماسی و مواجهه او با شخص ترامپ نیست، بلکه پاسخ به شمار زیادی از منتقدانی است که در ماه‌ها و روزهای اخیر با دست گشاده، اظهارات همه مقام‌ها و مسئولان دولت را به تحریف کشانده‌اند و گویی برای آنها تفاوتی نمی‌کند که حقایق یک قرارداد را به قیچی تحریف بسپارند یا یک موضعگیری هدفمند و مبتنی بر منافع ملی کشور را دستمایه رقابت‌های جناحی قرار دهند.

ظریف چه گفت
ماجرا از این قرار است، وزیر خارجه ایران در گفت‌و‌گو با مجله«اشپیگل» آلمان در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه پس از ترور سردار قاسم سلیمانی شما مذاکره با امریکا را منتفی می‌دانید، پاسخ داد: «خیر.من هرگز این احتمال را منتفی نمی‌دانم که افراد رویکرد خود را تغییر دهند و واقعیات را بپذیرند. برای ما فرقی نمی‌کند که چه کسی در کاخ سفید حضور دارد. آنچه اهمیت دارد، چگونگی رفتار آنهاست. دولت ترامپ می‌تواند، گذشته خود را اصلاح کند، تحریم‌ها را بردارد و به میز مذاکره برگردد. ما هنوز در میز مذاکره مانده‌ایم. آنها طرفی هستند که میز مذاکره را ترک کرده است. ایالات متحده، آسیب بزرگی به مردم ایران وارد کرده است. روزی خواهد رسید که آنها باید این آسیب را جبران کنند. ما شکیبایی زیادی داریم».
این سخنان وزیر امور خارجه ایران و انتقال ناقص آن به رئیس جمهوری امریکا بود که باعث شد ترامپ با اشاره به تیتری که «فاکس نیوز» از سخنان ظریف انتخاب کرده بود، در پستی توئیتری این گونه بنویسد: «وزیر خارجه ایران گفته است ایران می‌خواهد با ایالات متحده مذاکره کند، اگر تحریم‌ها را بردارد، نه مرسی».
وزیر خارجه ایران در واکنش به این موضعگیری مدعی جویانه ترامپ در پیام دیگری که در توئیتر منتشر کرد، به او یادآور شد، بهتر است به جای استناد به رسانه‌های مورد علاقه یا مترجمان فارسی‌اش، اصل صحبت‌های او را بخواند؛ آنجا که در پاسخ به سؤال مربوط به امکان مذاکره با امریکا، احتمال چنین رویدادی را منوط به تغییر رویکرد دولت امریکا در پیگیری سیاست فشار علیه ایران می‌داند.
موضع وزیر خارجه یا موضع نظام؟
در واقع آنچه ظریف، ترامپ را متوجه آن کرد، این اصل ثابت در موضعگیری همه مقام‌های ایرانی از رهبر معظم انقلاب گرفته تا تصمیم گیران مرتبط با سیاست خارجی جمهوری اسلامی بود مبنی بر اینکه کنار گذاشتن سیاست فشار و تحریم علیه ایران، اصلی‌ترین مؤلفه حفظ توافق هسته‌ای و شرط بازگشت امریکا به برجام است. رویدادی که می‌تواند امکان مذاکرات ایران و امریکا را در قالب یک گفت‌و‌گوی چندجانبه در قالب برجام فراهم کند. در واقع از منظر وزیر خارجه ایران، محتمل بودن مذاکره با امریکا به دو شرط اصلی اصلاح مشی ضد ایرانی دولت امریکا و جبران خسارات این کشور در برابر ایران گره خورده است.  این همان شروطی است که بارها به انحای مختلف از زبان مقام‌های مختلف جمهوری اسلامی تکرار شده است. رهبر معظم انقلاب در 26 شهریورماه در درس خارج فقه در رابطه با مذاکره با امریکا گفتند:«چنانچه امریکا حرف خود را پس گرفت و توبه کرد و به معاهده هسته‌ای که آن را نقض کرده است، بازگشت، آن‌وقت در جمع کشورهای عضو معاهده که شرکت و با ایران صحبت می‌کنند، امریکا هم می‌تواند شرکت کند، اما در غیر این‌صورت هیچ مذاکره‌ای در هیچ سطحی بین مسئولان جمهوری اسلامی و امریکایی‌ها اتفاق نخواهد افتاد نه در نیویورک و نه غیر آن».  محمد جمالی نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس  در همین باره به ایرنا گفته است: مذاکره در قالب ۱+۵ و مسائل هسته ای، نه فقط حرف ظریف که موضع حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بوده است.  هرچند ترامپ در نشست اخیر سازمان ملل در نیویورک برای رسیدن به اشتیاق پایان‌ناپذیر خود جهت مذاکره دوجانبه با تهران تا آستانه پذیرش آنها پیش رفته بود اما آنچه این مذاکره را ناممکن کرد فقدان اعتماد مقام‌های ایرانی به او برای اجرایی کردن شرط برداشتن تحریم‌ها بود.
این در حالی بود که کمی بعد اقدام تروریستی دولت امریکا علیه فرمانده سپاه قدس ایران، امکان مذاکره میان طرفین را با این پیش فرض که امریکا در پیگیری سیاست تخاصمی خود همچنان پافشاری می‌کند تضعیف کرد. چنانکه رهبر معظم انقلاب در خطبه‌های دو هفته پیش نماز جمعه تهران و در انتقاد از اقدام تروریستی امریکا علیه سردار سلیمانی اعلام کردند که «از مذاکره ابایی نداریم اما نه با امریکا». ناگفته پیداست مذاکره با امریکا در شرایطی که این کشور همچنان بر رویکرد تحریم ایران، اصرار می‌ورزد ناممکن خواهد بود. این همان واقعیتی است که وزیر خارجه ایران نیز در گفت‌و‌گوی اخیرش با رسانه آلمانی بر آن تأکید داشت و دلواپسان داخلی همچون رئیس جمهوری امریکا یا برداشت نادرستی از آن کردند یا آگاهانه شرایط را برای فضا‌سازی علیه ظریف مهیا دیدند.
فرصت طلبی برخی
اما سخنان وزیر خارجه ایران و تکرار مواضع ثابت جمهوری اسلامی در مواجهه با امریکا از منظر داخلی فرصتی را برای کسانی فراهم کرد که چشم و گوش خود را به روی واقعیات سیاست خارجی بستند و ظریف را آماج حملات تند خود قرار دادند. برخی مدعی شدند رهبری انقلاب، مذاکره با امریکا را نهی کرده است و وزیر امور خارجه هم نباید حتی مشروط به شروطی درباره آن صحبت می‌کرد. عده‌ای هم گفتند، هنوز چهلم شهادت حاج قاسم سلیمانی ـ که به دستور مستقیم ترامپ به شهادت رسید ـ فرا نرسیده است که وزیر امور خارجه از مذاکره با امریکا ولو مشروط به شروطی، صحبت کند. حسین شریعتمداری، در روزنامه کیهان با طرح این ادعا خطاب به ظریف که «جنابعالی که نظرتان با خواست و نظر تمامی مردم ایران مغایر و متضاد است، وزیر خارجه کدام ایران هستید؟»، نوشت:«ترامپ با صراحت اعلام کرده است که شخصاً دستور ترور سردار سلیمانی را صادر کرده است. آقای ظریف از مذاکره با قاتل سردار سلیمانی شهید چه هدفی را دنبال می‌کنند؟ و آیا اظهارات ایشان نادیده گرفتن خون پاک سردار سلیمانی و یاران شهیدش نیست؟»
وحید یامین‌پور، فعال سیاسی اصولگرا هم توئیت ترامپ را دستمایه بی‌اعتبار